Jak przyznać się do wykroczenia lub przestępstwa skarbowego i uniknąć kary?

Zarówno przedsiębiorcy jak i osoby fizyczne, zobowiązani są do terminowego składania deklaracji podatkowych oraz płacenia podatków. Jednak każdemu może zdarzyć się błąd lub przekroczenie wyznaczonej daty. Gdy doszło do wykroczenia albo przestępstwa skarbowego, można wyrazić skruchę i uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji. 

Czynny żal – definicja

Jest to instytucja uregulowana przez art. 16 ustawy z dnia 10 września 1999 roku – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2020 poz. 19 t.j.), która pozwala na wyrażenie skruchy i odstąpienie od ukarania sprawców wykroczeń i przestępstw skarbowych.

W praktyce czynny żal może być zastosowany między innymi wtedy, gdy przedsiębiorca zapomni złożyć deklarację podatkową, nie zapłaci podatku, niepoprawnie wypełni księgę podatkową czy niewłaściwie zastosuje stawki VAT. 

Warunki czynnego żalu

Aby mógł on przynieść oczekiwany skutek, konieczne jest spełnienie kilku warunków:
-czynny żal zawiera zawiadomienie organu powołanego do ścigania o popełnieniu czynu i ujawnienie jego istotnych okoliczności – zwłaszcza osób współdziałających w jego popełnieniu,

-czynny żal został złożony przed uzyskaniem przez organ ścigania wyraźnie udokumentowanej wiadomości o popełnieniu danego przestępstwa lub wykroczenia skarbowego,

-uiszczono w całości wymaganą należność publicznoprawną, uszczuploną popełnionym czynem zabronionym, w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ postępowania przygotowawczego.

Z prawa do czynnego żalu nie można skorzystać wtedy, gdy:

– organ ścigania wyraźnie udokumentował popełnione wykroczenie lub przestępstwo skarbowe,

– organ ścigania rozpoczął prowadzenie czynności służbowych – przesłuchania, czynności sprawdzające i kontrolne, by ujawnić wykroczenie lub przestępstwo skarbowe, (chyba, że czynności nie dostarczyły podstaw do wszczęcia postępowania)

– podatnik kierował wykonaniem ujawnionego czynu zabronionego w ustawie

– podatnik kierował grupą przestępczą,

– podatnik nakłaniał inną osobę do popełnienia wykroczenia lub przestępstwa skarbowego.

Formularz czynnego żalu

Nie istnieje oficjalny formularz złożenia skruchy, ale w sieci można skorzystać z gotowych wzorów. Są one dostępne także na stronach niektórych urzędów skarbowych.

W formularzu musi znaleźć się adresat – naczelnik urzędu skarbowego, informacja o popełnionym czynie i osobach mających z nim związek oraz o naprawie czynu. Przy składaniu pisma należy też uregulować ewentualne zaległości podatkowe.

Dokument można złożyć teraz także elektroniczne za pośrednictwem skrzynki e-PUAP urzędu skarbowego na wzorze pisma ogólnego.

Skrucha a korekta deklaracji

W przypadku, gdy przedsiębiorca złożył deklarację podatkową terminowo, lecz zauważył w niej uchybienie i złożył poprawną korektę, nie musi już wyrażać skruchy.